«Богородица Никопеја од Курбиново», Зборник Музеј на Македонија, нова серија бр. 2 (1996), с. 67-82.
Περίληψη / Sommaire
Bardgeva-Trajkovska Donka, Η παράσταση της Παναγίας Νικοποιού στο Κουρμπίνοβο
Η απεικόνιση της Παναγίας με τον Χριστό, επιγεγραμμένη Νικοποιός, βρίσκεται στο κέλυφος της αψίδας της εκκλησίας του Κουρμπίνοβο (1191). Η Παναγία κάθεται σε έναν πολύ όμορφα διακοσμημένο θρόνο, με τον μικρό Χριστό στην αγκαλιά της, περιτριγυρισμένη από τους αρχαγγέλους Μιχαήλ και Γαβριήλ, δεξιά και αριστερά του θρόνου, που απεικονίζονται όρθιοι και υποκλίνονται μπροστά στην Παναγία. Η καθηγήτρια Lidie Hadermann Misgvich, διακεκριμένη ερευνήτρια αυτής της εκκλησίας, λέει ότι πρόκειται για τον τύπο της «Οδηγήτριας ένθρονης» και όχι για αυτόν της Νικοποιού, όπως είναι επιγεγραμμένη. Πρόκειται για μια στάση που βασίζεται στη σύγχυση σχετικά με τις δύο εικόνες-παλάδια που φυλάσσονταν στην Κωνσταντινούπολη. Και ο Kondakov, στο σημαντικό του έργο για την εικονογραφία της Παναγίας, αναφέρεται σε μια πιθανή σύγχυση στον προσδιορισμό του εικονογραφικού τύπου της Νικοποιού Οδηγήτριας-Κυριώτισσας. Στην περιοχή της πρώην Γιουγκοσλαβίας, η Mirjana Tatich-Djouritch είναι αυτή που ασχολείται περισσότερο με το πρόβλημα της Νικοποιού. Πιστεύει ότι πρόκειται για έναν ειδικά εκτελεσμένο εικονογραφικό τύπο της Παναγίας με τον Χριστό (πορτρέτο σε ολόσωμη στάση, καθιστή και σε προτομή). Λαμβάνοντας υπόψη όλες τις μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα για το θέμα αυτό, με βάση το μοντέλο που σώζεται στο Κουρμπίνοβο, καθώς και άλλες απεικονίσεις μέχρι τα τέλη του 14ου αιώνα στη Βυζάντιο, αλλά και τις δογματικές εξηγήσεις για την Παναγία από τους ορθόδοξους, προσπαθούμε να αναπτύξουμε και να εξηγήσουμε τη θέση ότι το σύμβολο της Νικοποιού δεν σημαίνει την υπαγωγή σε έναν συγκεκριμένο εικονογραφικό τύπο της Παναγίας, αλλά ότι είναι ένα από τα χαρακτηριστικά της, δηλαδή μία από τις ιδιότητές της. Στο κείμενο, επεξεργαζόμαστε την εικαστική απόδοση των ενδυμάτων και των κινήσεων του Χριστού στην ίδια ζωγραφική, η οποία εμφανίζεται επίσης στην παρουσίαση μερικών μεμονωμένων μορφών, όπως και σε μερικές συνθέσεις, με σκοπό να υπογραμμίσει την παρουσία του Θεού, μια πραγματική δυναμική που είναι αποτέλεσμα της δράσης του Αγίου Πνεύματος.
La présentation de la Vierge avec Christ, signée Nikopéa, se trouve sur la conque de l'abside à l'église de Kourbinovo (1191). La Sainte Vierge est assise sur un trône très bien décoré, avec le petit Christ dans ses bras, entourée des archanges Michel et Gabriel, à droite et à gauche du trône, présentés en pied et inclinés devant la Sainte Vierge. Le professeur Lidie Hadermann Misgvich, chercheur éminent de cette église, dit que c'est le type de "Odigitria assise" et non celui de Nikopéa, comme elle est signée. C'est une attitude fondée sur la confusion par rapport aux deux icônes - paladium qui étaient gardées à Constantinople. Kondakov aussi, dans son oeuvre capitale sur l'iconographie de la Vierge, parle d'une confusion possible dans la détermination du type iconographique de Nikopéa Odigitria- Kiriotissa. Sur le territoire de l'ex-Yougoslavie, c'est Mirjana Tatich-Djouritch qui s'occupe le plus avec le problème de Nikopéa . Elle croit que c'est un type iconographique particulièrement executée de la Vierge avec Christ en clipéus (portrait en pied, assise et en buste). Ayant en vue toutes les études de ce problème effectuées jusqu'à nos jours, se basant sur le modèle conservé à Kourbinovo comme sur les autres présentations jusqu'à la fin du XIVéme siècle en Byzance, ainsi que sur les explications dogmatiques sur La Vierge de la part des orthodoxes, nous esseyons d'élaborer et d'expliquer la thèse que le signe de Nikopéa ne signifie pas l'appartenance à un type iconographique particulier de la Vierge mais que c'est un de ses attributs c.-à-d. une de ses qualités. Dans le texte, nous élaborons le traitement pictural des habits et des mouvements du Christ sur la même peinture qui apparaît aussi dans la présentation de quelques figures isolées comme dans celie de quelques compositions, ayant le but de souligner la présence de Dieu, un vrai dynamis qui est le résultat de l'action du Saint-Esprit.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου