Παρασκευή 11 Σεπτεμβρίου 2026

Андреев Христо, Евхаристийният код на църквата "Св. Борогодица Перивлепта" в Охрид (1294/1295 г.) / Andreev Christo, The Eucharistic Code of the Virgin Peribleptos Church in Ohrid (1294/1295)











PDF 

Περίληψη / Summary
Andreev Christo, Ο ευχαριστιακός κώδικας στην Παναγία Περίβλεπτο της Αχρίδας (1294/1295)
Το άρθρο εισάγει τον όρο «ευχαριστιακός κώδικας» για να δηλώσει το σύνολο των κειμενικών αποσπασμάτων που προέρχονται από λειτουργικά κείμενα (Χρυσοστόμου, Βασιλείου, Προηγιασμένων) και είναι διατεταγμένα με συγκεκριμένη σειρά στο σύστημα των επιγραφών του ιερού βήματος. Ο κώδικας αυτός είναι μοναδικός για κάθε ναό και αντικατοπτρίζει την ιδιαίτερη αντίληψη περί της επιγραφικής αποτύπωσης μιας γενικής ευχαριστιακής ακολουθίας στο συγκεκριμένο εικονογραφικό περιβάλλον του ιερού. Ο ευχαριστιακός κώδικας του ναού της Παναγίας Περιβλέπτου στην Αχρίδα (1294/1295) περιλαμβάνει τρεις κειμενικές ενότητες, τοποθετημένες αντίστοιχα στην πρόθεση, το ιερό βήμα και το διακονικό. Έχουν εντοπιστεί στοιχεία χαρακτηριστικά αρχαϊκών λειτουργικών πρακτικών (π.χ. η Μεγάλη Συναπτή πριν από την ευχή του Τρισαγίου κ.ά.). Η χρήση του Ψαλμού 79:15-16 (με την αρχή «Κύριε, Κύριε ἐπίβλεψον...») στον τρούλο του ναού υποδηλώνει την πιθανή αξιοποίηση αρχιερατικού λειτουργικού κειμένου κατά τη διαμόρφωση του ευχαριστιακού κώδικα.

The article introduces the term Eucharistic code to denote the corpus of textual fragments extracted from liturgical formularies (СНR, BAS, PRES), arranged in а parlicular order in the system оf inscriptions found in the sanctuary. Тhis code is unique for each church and reflects the specific conception of epigraphic representation of а general Eucharistic sequence in the concrete altar iconic environment. The Eucharistic code of the Virgin Peribleptos Church in Ohrid (1294/ 1295) contains three textual modules, situated in the prothesis, sanctuary and diakonikon, respectively. Elements that are typical for archaic liturgical practices have been detected (Great synapte Ьу thc Trisagion prayer, etc.). Тhе using of Psalm 79: 15-16 (incipit Κύριε, Κύριε ἐπίβλεψον ... ) in the church dome indicates а рrоbаblе use of archieratikon in the formation of the Eucharistic code.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου